Algemene, bijzondere en openbare scholen in Amsterdam

 

Openbare scholen zijn door de overheid opgerichte scholen die voor iedereen toegankelijk zijn, ongeacht iemands geloofsopvatting of godsdienst. In het openbaar onderwijs speelt religie geen rol bij de kennisoverdracht en de opvoeding. De volgende scholen voor voortgezet onderwijs in Amsterdam zijn openbaar: Barlaeus (Centrum), Bredero (Noord), Caland (Nieuw-West), OSB (Zuidoost), SG Reigersbos (Zuidoost), Spinoza (Zuid), Vossius (Zuid).

 

Bijzondere scholen zijn opgericht door verenigingen of stichtingen die hun onderwijsdoelstellingen (gedeeltelijk) baseren op een levensbeschouwing of religie. Sinds de ontkerkelijking voeren de meeste bijzondere scholen geen streng toelatingsbeleid meer op basis van geloof en wordt alleen gevraagd de geloofsrichting van de school te respecteren. Op dit moment kunnen ouders kiezen uit de volgende (geloofs)richtingen in het voortgezet onderwijs in Amsterdam:

• evangelisch: Passie (Westpoort);

• interconfessioneel: Apollo (Zuid), Augustinus (Zuidoost), Comenius (Nieuw-West), Cygnus (Oost), Huygens (West), Damstede (Noord), Gerrit van der Veen (Zuid), de Meer (Oost), Meridiaan (Nieuw-West), Over-Y (Noord), Pieter Nieuwland (Oost), Rosa (Noord), Sweelinck (Zuid), Waterlant (Noord), Zuiderlicht (Zuid);

• joods: Maimonides (Zuid/Buitenveldert), Cheider (Zuid/Buitenveldert);

• protestants-christelijk: CSB (Zuid/Buitenveldert), HLW (Nieuw-West), HLZ (Zuid);

• rooms-katholiek Ignatius (Zuid), Fons Vitae (Zuid), Nicolaas (Zuid).

 

Algemeen bijzonder zijn scholen die opgericht zijn op basis van opvoedkundige of onderwijskundige inzichten die los staan van geloofsopvattingen, zo is bijvoorbeeld het Montessori Lyceum Amsterdam opgericht door een groep ouders. Er zijn ook een aantal scholen die onder schoolbesturen vallen die ontstaan zijn uit fusies van besturen van verschillende richting, die zijn dan nu meestal algemeen bijzonder omdat ze niet vanuit de overheid zijn opgericht. In Amsterdam zijn de volgende scholen algemeen bijzonder: 4e Gymnasium (West), Amsterdams (Zuid), Amstel (Oost), Atlant (Zuid), Berkhoff (Oost), Berlage (Zuid), Cartesius (West), Clusius (Noord), Cosmicus (Oost), Dreef (Zuidoost), Geert Groote (Zuid), Hubertus (West), IVKO (Zuid), IJburg (Oost), Kolom (Noord), Luca (Oost), Marcanti (West), Mediacollege (Zuid), MCO (Oost), MLA (Zuid), Stelle (Oost), Tobias (Zuid), Wellant Linnaeus (Oost).

 

 

Toelichting

Artikel 23 van de Grondwet bepaalt dat er voldoende openbaar onderwijs in een gemeente moet zijn. Als zou blijken dat er meer behoefte is aan openbaar onderwijs dan er op dit moment aanbod is, kan de gemeente gevraagd worden te voorzien in extra openbaar onderwijs. Deze enquête is een eerste stap om zicht te krijgen op de behoefte aan openbaar voortgezet onderwijs bij leerlingen die nu openbaar basisonderwijs volgen in Centrum en Zuid. Afhankelijk van de uitkomsten kan in een later stadium nog gekeken worden naar vraag en aanbod voor openbaar voortgezet onderwijs in heel Amsterdam.

 

Voor een redelijke afstand tot een (openbare) school is geen duidelijk omschreven norm te vinden in de wetgeving of jurisprudentie. Wel kan aangenomen worden dat hoe groter de vraag is naar openbaar onderwijs, hoe dichterbij de school zal moeten komen te staan. Als blijkt dat er slechts voor een paar kinderen geen plek is kan een openbare school in een ander stadsdeel een oplossing bieden, als er nog voor heel veel kinderen uit Centrum en Zuid een plek in het voortgezet openbaar onderwijs blijkt te ontbreken ligt het meer voor de hand dat in het eigen stadsdeel de capaciteit wordt uitgebreid. Bij de belangenafweging kan de gemeente echter ook andere factoren meewegen omdat voortgezet onderwijs een stedelijke voorziening is.